1886 – po 1960

Maria Borysewna Tietiajew

Żona Władimira Michajłowicza Tietiajewa.

Kilka dat

1886 – narodziny 5 lipca (prawosławny kalendarz juliański (“starożytny”)) w Głuchowie, gubernia Czernigow

01 09 1916 – pracownik naukowy Akademii Nauk.

ok. 1916 – ślub z Władimirem Michajłowiczem Tetiajewem

1917 – jej nazwisko Tietiajew pojawia się w roczniku petersburskim

1926 – lekarz (według katalogu)

1935 – naukowiec, pracownik Instytutu Fizjologii im. I. P. Pawlowa

1936 – docent nauk biologicznych

1940 – 1950 – senior, Akademia Nauk.

1945 – kierowniczka laboratorium

1960 – jej ostatnia publikacja (ostatnia wzmianka).

źródło

Życie zawodowe

Maria Borysevna Tietiajew, neurofizjolog, uczennica słynnego Iwana Pietrowicza Pawłowa, była naukowcem, badaczem.

Była jednym z najbliższych współpracowników akademika Lwa Abgarowicza Orbieli, wybitnego fizjologa, kierownika Wydziału Fizjologii Normalnej na Pierwszym Narodowym Uniwersytecie Medycznym I.P. Pawłowa w St. Petersburgu od 1919 do 1931 roku, ktory był uczniem i kolegą I.P.Pawlowa.

Pracowała w swoim laboratorium m.in. z Tsilią L. Yankovską, neurofizjologiem, której wnuczka opublikowała wspomnienia. Poniżej kilka fragmentów, które wprowadzają postać Marii B. i jej czas.

źródło 1,
źródło 2 (wspomnienia wojenne);

przed 1917 r. – przed rewolucją Maria B. Tietiajewa pracowała w IRTP Glesmer, Rosyjskiej Cesarskiej Szkole Technicznej Glesmer, która mieściła się w parku Jekaterinegofa przy ul. Mołwińskiej 10 w Petersburgu, prawdopodobnie jako nauczycielka.
(źródło: rocznik 1917, “Jekaterynow. Od rezydencji cesarskiej do przedmieść klasy robotniczej” Władimira Chodanowicza)

1924 – katalog z tego roku wskazuje, że pracuje w Państwowym Instytucie Wychowania Fizycznego P. F. Lesgaft (obecnie Uniwersytet). I że ona jest lekarzem.

1926 – pojawia się w katalogu jako lekarz.

1933 – dowiadujemy się, że jest naukowcem; z bibliografii jej prac wynika, że prowadzi badania od co najmniej 1920 roku.

Przedmiot jej prac

Orbeli i jego pracownicy stosowali wszystkie techniki operacyjne Pawłowa, aby (między innymi) odkryć, za pomocą eksperymentów nad resekcją i regeneracją nerwów błędnych, ewolucję tych zależności między czynnościami automatycznymi i neurokondycjonowanymi, charakterystycznymi dla współczesnego poziomu rozwoju przewodu pokarmowego – badała je Maria Borysewna Tetiajewa. (z “Orbieli”, str. 86)

…ataki Iwana Pietrowicza (Pawłowa) na Bołdyriewa trwały wystarczająco długo. Ale Bołdyriew był wytrwały i nie ustępował. W końcu Iwan Pietrowicz przyszedł do jego pokoju i usiadł obok niego. On sam był przekonany, że istnieje okresowa aktywność.
Potem nastąpił rozejm. Bołdyriew napisał pracę na temat okresowości pracy gruczołów trawiennych, a fakt ten został powszechnie uznany. W przyszłości odkrycie to stało się podstawą wielu prac: Edelmana, Katznelsona, moich (Orbeli), Tietiajewej; Maria Borisowna Tietiajewa nadal pracuje nad tym zagadnieniem. Obecnie nie ma wątpliwości co do istnienia aktywności okresowej, ale historia jej badania była dość trudna. (“Orbieli”, str. 198)

Znaleźliśmy w archiwach Rosyjskiej Akademii Nauk wspomnienia Marii Borysevny Tetyaev o jej spotkaniu z Nikołajem Aleksandrowiczem Morozowem, chemikiem, astronomem, poetą, pisarzem, rewolucjonistą, z okazji jego 85. urodzin w 1939 roku.

źródło 1
źródło 2
 

Jej publikacje

źródło

Znaleźliśmy prace z lat 1920-1960 w bibliografii L. A. Orbieli, którego była uczennicą:

1921
Тетяева М. Б. – О физиологической роли кислот. Сообщ. 2. О влиянии некоторых органических кислот на расщепление монобутирина липазой панкреатиче­ского сока. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1921, 4 : 297—305.

1923
Тетяева М. Б. – О физиологической роли кислот. Сообщ . 5. О влиянии некоторых органических кислот на расщепление монобутирина, триацетина и триолеина липазами кишечного и панкреатиче­ского соков. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1923, 6 : 178— 186.

1927
Тетяева М. Б. – Об иннервации мочевого пузыря у лягушки в связи с вопросом о перекресте волокон симпатической системы. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1927, 12, 2 : 71 — 81.

1936
Тетяева М. Б., Янковская Ц. Л. – Значение мозжечка для эфферентных си­стеми для хронаксии двигательного нерва и мышц у собак. Физиол. журн. СССР, 1936, 21, 5 — 6 : 743— 744.

1938
Тетяева М. Б. – О влиянии симпатических нервных волокон на выход из изолированной мышцы лягушки физиологически активных веществ. Сообщ.1.
Опыты с изолированным сердцем лягушки. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1938, 21, 1— 2 : 287—300.

Тетяева М. Б. – О влиянии симпатических нервных волоконнавых одизизолированной мышцы лягушки физиологически активных веществ. С ообщ. 2.
Вы­ход калия, кальция, молочной кислоты и фосфора из мышцы при раздра­жении симпатического нерва. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1938, 21, 1 – 2 : 301 – 308

1940
Тетяева М. Б., Янковская Ц. Л. – Влияние экстирпации мозжечка в условиях частичной десимпатпзации на хронаксию мозга и мышц и на кожные рецепторы собак. Изв. Научн. инст. им. Лесгафта, 1940, 22 : 231— 258.

1947
Тетяева М. Б. – Реституция секреции и движения желудка в условиях регенерации блуждающих нервов у собакн. Физиол. журн. СССР, 1947, 33, 5 : 611 — 626.

1949
Тетяева М. Б., Янковская Ц. Л. – Нарушение кожной чувствительности при травматическом поражении головного мозга. Сообщ. 1. Поражение лобных долей. Тр. Физпол. инст. пм. Павлова, Изд. АН СССР, М.—Л., 1949, 3: 143—157.

1954
Тетяева М. Б. – Периодические выделенпя смеси соков из 12-перстной кпшкп натощак у собаки прп перерезке блуждающих нервов п пх регенерации. Тр Научн. совещ. по проблемам физпол. и патол. пищеварения, Изд. АН СССР, М .-Л ., 1954 : 207-216.

1956
Тетяева М. Б. – Газообмен у собак после перерезкп обоих вагоепмпатнчеекпх ство­лов на шее. Матер, по эволюц. физпол., Изд. АН СССР, М.—Л., 1956, 1 : 252—267.

Тетяева М. Б. – О взаимодействии парасимпатического и симпатического отделов центральной нервной системы в регуляции двигательной и секреторной дея­тельности желудка собаки. Сообщ. 1.
Двигательная деятельность (натощак) желудка собаки с различной степенью выключения вегетативной иннервации.
Матер, по эволюц. физиол., Изд. АН СССР, М.—Л., 1956, 1 : 284—294.

Тетяева М. Б. – О взаимодействии парасимпатического н симпатического отделов центральной нервной системы в регуляцип двигательной п секреторной дея­тельности желудка собаки. Сообщ. 2.
Секреторная деятельность желудка с различной степенью выключения вегетативной нервной системы. Матер, по эволюц. фпзиол., Изд. АН СССР, М.—Л., 1956, 1 : 295—316.

Тетяева М. Б., Русишвили Г. Г., Янковская Ц. Я. – Уровень сахара крови у собак после перерезки обоих вагосимпатпческпх стволов на шее. Матер, по эволюц. физиол., Изд. АН СССР, М.—Л., 1956, 1 : 268—283.

1958
Тетяева М. Б. – Работа пищеварительного тракта и особенности изменения его деятельности при нарушении иниервационных отношений. Пробл. эволюц. М—ЧЛ’ Ж ‘П ‘Г – посв- 75-летию акад. Л. А. Орбелп, Изд. АН СССР, М. Л., 1^)8:103—115. (Перевед. на англ. яз. Ьу 1Ье 1згае1 ргоггаш 1от 8с1еп1. 1гап81а1шпв, 1960).

1960
Тетяева М. Б. – Эволюцпя функцпп блуждающего нерва в деятельности желу­
дочно-кишечного тракта. Изд. АН СССР, М.—Л., 1960, 198 стр.

Тетяева М. Б., Янковская Ц. Я. – К вопросу о нервной регуляции мышечного тонуса у собак.
Матер, по эволюц. фпзпол., Изд. АН СССР. М.—Л., 1960, 4 : 152—156.

Wyróżnienia

27 03 1954 – nadanie Orderu Lenina pracownikom naukowym Akademii Nauk ZSRR. Za długą służbę i nienaganną pracę.

1945 – Odznaczona Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy z okazji 220-lecia Akademii Nauk ZSRR.

Życie osobiste

Maria Borysewna Tietiajewa, żona Władimira Michajłowicza Tietiajewa.

Mieszkają razem pod tym samym adresem, mają ten sam numer telefonu z wydania katalogu z 1918 roku. To umieszcza rok ich małżeństwa około 1916 roku, ponieważ Wladimir mieszkał z ojcem po przeprowadzce do Petersburga w 1908 roku.

Na początku wojny mieszkała w Leningradzie. Około 1941 roku została ewakuowana jako naukowiec z Instytutem Fizjologii do Kazania.

Nie znaleźliśmy żadnych informacji o potomstwie.

Ostatnia wzmianka pochodzi z 1960 roku – daty jej ostatniej publikacji. Ma 74 lata.